Geçen Haftanın Blu-Ray Maceraları: Potemkin Zırhlısı, Psycho ve The Thin Red Line

Standard

Geçen hafta eşimin ailesini ziyarete gitmesini ve bazı arkadaşlarımın şehir dışına kaçmalarını fırsat bilerek kendime küçük bir film festivali düzenlemeye karar verdim. Bu sayede uzun zamandır izlemeye fırsat bulamadığım, Blu-Ray raflarımda toz biriktiren bir kaç klasik şaheseri evimdeki projeksiyon sisteminde izleme şansım oldu.

 

İlk olarak 2010 restorasyonundan direk olarak Blu-Ray’a aktarılmış, Eisenstein’ın modern sinemanın babası kabul edilen şaheseri Potemkin Zırhlısı’na elim gitti. Günümüze kadar kullanılan ve sinema hayatına devam ettikçe kullanılacak olan montaj tekniklerini yaratmış, modern zamanda artık normal olarak kabul ettiğimiz, fakat seksen altı yıl önce görülmemiş bir anlatım ve yapıya sahip olan bu muazzam  film hakkında söylenmemiş ne söylenebilir ki? Tek diyebileceğim, eğer bir sinema sever olarak halen izlemediyseniz  hemen bulup izleyin. Sonuçta Potemkin, Sinema dersi 101’dir.

 

Potemkin’i daha önce onlarca kez çamur gibi TRT gösterimlerinde, silik VHS kopyalarında ve yalapşap bir araya getirilmiş DVDlerde izledim ama hiç bu kadar detaylı ve parlak izleme şansım olmamıştı. Filmi önceki transferlerinde çok karanlık ve boğuk gözüktüğü için kapattıysanız bu Blu-Ray’i bulup bir şans daha verin bence. Ayrıca filmin orjinal müziği de Eisenstein’ın notlarına göre 5.1 sesle restore edilmiş. Bu seferki izleyişimde en çok göze çarpan özellik Odessa merdivenleri sekansının eskiliğine rağmen halen ne kadar dinamik olduğunu fark etmem. Bu harika sekans ile Eisenstein belki de sinema tarihinin ilk aksiyon set-piece’ine imza attı.

 

Eisenstein’dan Hitchcock’a direkt bir geçiş ile yıllar sonra ilk defa ustanın en iyi üç filminden biri olduğunu düşündüğüm Psycho’yu (North by Northwest’in hala kalbimde ayrı bir yeri var ve Vertigo Blu-Ray’de çıktığı an kapacağım) tekrar izledim. Aranızda Psycho denince aklına ilk olarak 1998 yapımı gereksiz yeniden çekimler şampiyonu versiyonu getiren varsa lütfen okumayı burada durdursun.

 

Elli yıldır popüler kültürün vazgeçilmez bir parçası olmuş filme taze gözlerle bakmak zor tabi. Sonuçta filmi izlememiş olanlar bile ünlü duş sekansını, filmin şok edici finalini biliyordur. Fakat bir an için kendimizi 1960 seyircisinin yerine koyalım. O ana kadar benzeri görülmemişi bırakın, Testere’nin kan ve gore şölenlerinin alışılagelmiş olduğu günümüze göre bile halen temel ürpertisini olduğu gibi koruyan yapımın seyirci üzerinde ne tür bir etki yarattığını düşünün.

 

Film vizyona girmeden önce Hitch, tek bir karesini bile seyirciye göstermemiş, yani seyirci ne göreceğini bilmeden sırf Hitchcock ismine güvenerek gitmiş. Bu gerçeği bilen Hitch, filmin ilk yarısında seyirci ile mükemmel bir biçimde oynuyor ve zamanın büyük yıldızı Janet Leigh’nin 40.000 doları çalıp kaçmasının hikayesini gösteriyor. Bu bakımdan aslında gayet sıradan bir suç filmi olarak başlıyor film.

 

Fakat Marion’un Bates Motel’e varmasıyla Hitch, şok edici bir 180 yapıyor ve seyircinin ağzı açık kalıyor. Fazla detaya girmeden şu tür bir yakıştırmada bulunayım: Sandra Bullock’lu alışılagelmiş bir suç dramasının ortasında Bullock’un canlandırdığı karakterin Hostel tarzı bir kan, kopan uzuvlar ve bağırsaklarla dolu bir ölüme kurban gittiğini düşünün. Seyircinin 1960 yılında yaşadığı şoka az biraz yaklaştık demektir.

 

Son olarak Terence Malick’in “görsel şiir”i Thin Red Line’ın Criterion destekli Blu-Ray’ine sıra geldi ve bu konuda tek söyleyebileceğim bu filmin ve Blu-Ray transferinin gerçek anlamda bir görsel şölen sunduğu.

 

Malick’in yavaşlığı ve teatral anlatımı yüzünden haksızca eleştirilen filmi bence benzeri görülmemiş bir şaheser. Filmi izlerken Saving Private Ryan tarzı bir 2. Dünya Savaşı aksiyonu değil de insanın doğaya ve kendine olan savaşı sonucu aklını ve ruhunu kaybetmesi üzerine muazzam incelik ve hassasiyet ile elden geçirilmiş bir şiir olduğunu akla getirin.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s